સ્વામિનારાયણ મંદિર

કાલુપુરમાં સ્થિત આ સુંદર મંદિર સ્વામિનારાયણ મંદિરોમાં સૌથી જૂનું છે.

સહજાનંદ સ્વામી એક સ્ન્યાસી ગતા જેમણે હિંદુ તત્વજ્ઞાન અને પરંપરાઓને પુન: જાગૃત કરીને સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયની સ્થાપના કરી હતી. તેમણે સમાજમાં ઘણા સુધારા કર્યા હતા. સ્વામિનારાયણે પ્રથમ મંદિર 1822માં અમદાવાદમાં બનાવડાવ્યુ હતું જેમાં બ્રિટિશ સરકારે બાંધકામ માટે જમીન આપી હતી.

આ મંદિરમાં બોરોક શૈલીમાં બનેલા પ્રવેશદ્વારથી જઇ શકાય છે જ્યાં વિશાળ ઇમારત, આંગણું, અલગ અલગ રૂમ, હોલ અને ગેસ્ટહાઉસ છે. આ પરિસરમાં ગ્રીક શૈલી, મરાઠી અને રજસ્થાનની લોક સંસ્કૃતિનું મૂર્તિશાસ્ત્ર અને લાકડા પર સુંદર રીતે કોતરાયેલા હિંદુ ચિત્રો જોવા મળે છે. મંદિરના તોરણ અને ખૂણીયા રંગીન છે અને કોતરણી કરાયેલા સાગના વૃક્ષની ડિઝાઇન જોવા મળે છે.

મંદિરમાં એક મોટો મંડપ છે જેમાં તોરણ અને નૃત્ય કરતી કુમારીઓ કોતરવામા આવી છે. મંદિરમાં સ્વામિનારાયણ અને તેમના માતા પિતા તેમજ એક તરફ રાધા, કૃષ્ણ, નર અને નારાયણની છબિઓ છે. આ મંદિર શિખરબદ્ધ છે અને સવારથી સાંજ સુધી ભાવિકો માટે ખુલ્લું રહે છે.