કોચરબ આશ્રમ

દક્ષિણ આફ્રિકાથી પરત ફર્યા બાદ મહાત્મા ગાંધીએ 1915માં કોચરબ આશ્રમની સ્થાપના કરી હતી.  શાંતિપૂર્ણ રીતે અંગ્રેજો સામે આઝાદીની લડત અંગેના મહાત્મા ગાંધીના સિદ્ધાંતોના લીધે આ પરિસરને સત્યાગ્રહ આશ્રમ તરીકે પણ ઓળખવામા આવતુ હતું.

મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી જેમને આપણે મહાત્મા ગાંધી તરીકે ઓળખીએ છીએ , તેઓ દક્ષિણ આફ્રિકાથી પરત ફર્યા બાદ અમદાવાદને કર્મભૂમિ બનાવી હતી. દક્ષિણ આફ્રિકામાં તેઓ વકાલત કરતા હતા અને અંગ્રેજોના ભેદભાવ સામે શાંતિપૂર્વક પદ્ધતિઓથી લડ્યા હતા. ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલેએ તેમને ભારત પરત ફરવા માટે કહ્યું હતું જેથી સમાજમાં કાર્ય કરવા માટે તેઓ યોગદાન આપી શકે.

અમદાવાદમાં સ્થાયી થવાના તેમના નિર્ણય અંગે ગાંધીજીએ 1915માં કહ્યું હતું કે તેઓ ગુજરાતી છે તેથી ગુજરાતી ભાષાના માધ્યમથી દેશની સેવા સૌથી સારી રીતે કરી શકશે. અમદાવાદ વર્ષોથી હાથવણાંટનું કેન્દ્ર રહ્યું છે તેથી આ ઉદ્યોગને ફરી જાગૃત કરવા માટે સૌથી ઉત્તમ સ્થળ આ જ હોઇ શકે. એક મોટું ઔદ્યોગિક શહેર હોવાના કારણે મિલ માલિકો અને સંપન્ન લોકો પાસેથી સહાયતા પણ મળી શકે છે તે બાબત પણ તેમણે ધ્યાનમાં લીધી હતી.

તેમના મિત્ર અને વકીલ જીવનલાલ દેસાઇએ તેમને કોચરબમાં સત્યાગ્રહ આશ્રમ સ્થાપિત કરવા માટે જમીન દાનમા આપી હતી. સાબરમતી આશ્રમના પરિસરમાં સ્થાયી થતા પહેલા ગાંધીજી અહીં દોઢ વર્ષ રહ્યા હતા.

કોચરબ આશ્રમ કોલોનીયન સમયની ઇમારત છે જેમાં સફેદ દિવાલો છે. અહીં રસોડું અને હોસ્ટેલ છે અને ગાંધી મેમોરિયલ મ્યૂઝિયમમાં ગાંધીજીના જીવન સાથે સંકળાયેલી ચીજવસ્તુઓ, સામાન, ચરખો અને ઐતિહાસિક તસવીરો મૂકવામા આવી છે.

મહાત્મા ગાંધીના જીવન સાથે સંકળાયેલા મહત્વપૂર્ણ દિવસોના ઉપક્રમે ખાસ કાર્યક્રમો આશ્રમમા યોજવામા આવે છે.