આશાભીલનો ટેકરો

આશાભીલનો ટેકરો એ એક ટેકરી છે, જેને અમદાવાદનો સૌથી પ્રાચીન વિસ્તાર માનવામાં આવે છે. તે ઢાળની પોળની નજીકમાં સ્થિત છે, જ્યાં ઘણા આકર્ષક ઘરો અને મંદિરો આવેલાં છે.

ઐતિહાસિક અહેવાલો સૂચવે છે કે આશાવલ અથવા આશાપલ્લી નામનું એક નગર સાબરમતી નદીની પૂર્વમાં સ્થિત હતું, જે અમદાવાદના હાલના જમાલપુર અને આસ્ટોડિયા જેવા વિસ્તારોમાં વિસ્તરિત થયેલું હતું. એવું માનવામાં આવે છે કે આ નગરનો શાસક આશા નામનો એક ભીલ સરદાર હતો. ઇતિહાસમાં વાત છે કે કેવી રીતે સોલંકી રાજા કર્ણએ ભીલ અને કોળી આદિવાસીઓને પણ પરાજિત કર્યા હતા, જેઓ ચાલુક્ય પ્રદેશોમાં દરોડા પાડતા હતા. 14મી સદીના ઇતિહાસકાર મેરુતુંગા જણાવે છે કે કર્ણએ આ વિજય પછી કર્ણાવતી શહેરની સ્થાપના કરી હતી, જેના માટે કેટલાક વિદ્વાનો જણાવે છે કે આશા નામના ભીલ સરદારને હરાવ્યા બાદ તેને આધુનિક અમદાવાદ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું. જોકે ઘણા લોકો આ કથાને શંકાસ્પદ માને છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આશાભીલનો ટેકરો એ આશાવલની બેઠક છે.

આશાભીલનો ટેકરો એ ઢાળની પોળની નજીકમાં સ્થિત છે, જે અમદાવાદના રહેણાંક જૂથોનું એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે. ઢાળ એટલે ઢોળાવવાળી જગ્યા અને આ રહેણાંક વિસ્તારનું નામ તેની બાજુમાંથી પસાર થતા ઢોળાવવાળા રસ્તા પરથી પડ્યું છે. આશાભીલના ટેકરાની આસપાસ ફરતા-ફરતા મુલાકાતીઓ ત્યાં સ્થિત અનેક જૂના મકાનો અને તાજેતરમાં પુનર્નિર્મિત કરેલા સેવાની હવેલી અને ફ્રેન્ચ હવેલી જેવા હેરિટેજ હાઉસ પણ નિહાળી શકે છે. આ હેરિટેજ હાઉસીસનો અનુક્રમે ક્રાફ્ટ્સ સેન્ટર અને હોમસ્ટે તરીકે પુનઃઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કેટલાંક સ્થળોએ તમે જોઇ શકશો કે રસ્તાઓ પહોળાં થઇને ચોરસ આકાર બનાવે છે, જેને ચોક કહેવામાં આવે છે. આ ચોક આજુબાજુમાં મકાનોથી ઘેરાયેલો હોય છે, જેની વચ્ચે વચ્ચે શેરીઓ અથવા કલ-ડે-સેક (Cul-de-sacs) આવેલી છે, જેને ખાંચો કહેવામાં આવે છે. આશાભીલના ટેકરા પર એક લાંબી લટાર મારવાથી તમને ત્યાં આસપાસ ઘણા મકાનોનો આકર્ષક રવેશ, પક્ષીઓને ચણવા માટેનો ચબૂતરો અને મુનિસુવ્રત દેરાસર જેવાં સુંદર મંદિરો જોવા મળશે.